Zakres usług

---

Choroby alergiczne:
- konsultacje dzieci i dorosłych,
- choroby alergiczne górnych i dolnych dróg oddechowych (nieżyty nosa i astma
oskrzelowa)
- testy alergiczne,
- spirometria,
- odczulanie (immunoterapia),


Laryngologia:
1. konsultacje dzieci i dorosłych
2. nawracające infekcje górnych dróg oddechowych
3. choroby nosa i zatok przynosowych
- nieżyty nosa
- ostre i przewlekłe zapalenia zatok przynosowych
- badanie endoskopowe nosa i zatok przynosowych
- kwalifikacja do operacji nosa i zatok
- prowadzenie chorych po operacjach nosa i zatok
przynosowych
- leczenie krwawień z nosa
- małe zabiegi chirurgiczne w znieczuleniu miejscowym w obrębie nosa i zatok
przynosowych
4. chrapanie i bezdech
- leczenie obturacyjnych bezdechów podczas snu
- nowoczesne metody leczenia chrapania metodą pośluzówkowej termoalablacji
tkanek podniebienia miękkiego (CELON)
5. choroby uszu
- leczenie zachowawcze nawracających i przewlekłych zapaleń uszu
- zabiegi ambulatoryjne i opatrunki uszne
- leczenie wysiękowego zapalenia uszu – drenaże uszu
- kwalifikacja do operacji uszu i prowadzenie chorych po operacjach usznych
6. choroby gardła, krtani i ślinianek
7. leczenie zaburzeń słuchu i zawrotów głowy
- badanie słuchu metodą impedancji
- badanie ocenia m.in. funkcjonowanie ucha środkowego i wydolność trąbki
słuchowej – podstawowe badanie w wysiękowym zapaleniu uszu i przeroście
migdałka gardłowego (tzw. trzeciego migdałka)
8. zabiegi laryngologiczne w znieczuleniu miejscowym
9. wizyty domowe


Dermatologia:
- konsultacje dzieci i dorosłych,
- choroby alergiczne skóry: atopowe zapalenie skóry; alergie kontaktowe;
wypryski alergiczne
- inne choroby skóry o podłożu immulogicznym
- choroby nowotworowe skóry
- pokrzywki, fotodermatozy
- łuszczyca
- trądzik zwykły i nietypowe odmiany trądzika (związane z zaburzeniami
hormonalnymi)
- trądzik różowaty
- nowoczesne metody usuwania zmarszczek
- pielęgnacja tzw. skóry problemowej (suchej, tłustej, naczynkowej, itp.)
- zakażenia wirusami HPV (wirusy brodawczaka ludzkiego)
- porady z zakresu wenerologii


Neurologia:
- konsultacje neurologiczne dorosłych i młodzieży
- choroby naczyniowe mózgu
- choroby nerwowo – mięśniowe
- przewlekła niewydolność oddechowa w chorobach neurologicznych


Endokrynologia:
- zaburzenia hormonalne dzieci i młodzieży
- zaburzenia wzrastania, dojrzewania, miesiączkowania
- choroby tarczycy, nadnerczy i innych narządów hormonalnych

Zabiegi akupunktury w:
- chorobach i bólach kręgosłupa
- bólach barków, kolan i innych stawów,
- urazach i bólach pourazowych,
- nadwadze, otyłości,
- zaburzeniach trawienia, łaknienia,
- nerwicach narządowych,
- zespole napięcia przedmiesiączkowego
- uzależnieniu od nikotyny,
- nerwobólach

Lekarze specjaliści

---

Dr n. med. Magdalena ARCIMOWICZ specjalista alergolog - otolaryngolog
- konsultacje dzieci i dorosłych;
- leczenie chorób alergicznych dróg oddechowych (nieżyty nosa, astma
oskrzelowa)
- leczenie chorób alergicznych skóry;
- testy alergiczne; spirometria;
- prowadzenie odczulania (immunoterapia).
- leczenie chorób nosa i zatok przynosowych
- badanie endoskopowe nosa i zatok przynosowych
- leczenie chorób gardła, krtani i uszu
- leczenie nawracających infekcji i przewlekłych zapaleń górnych dróg oddechowych


Dr n. med. Anna Domeracka - Kołodziej specjalista foniatra otolaryngolog
Konsultacje foniatryczne dorosłych i dzieci w zakresie:
- zaburzenia głosu,
- chrypa,
- bezgłos
- zawodowe zaburzenia głosu/ zawodowe choroby krtani
- rehabilitacja foniatryczna zaburzeń głosu
- Zaburzenia mowy:
- ocena rozwoju mowy u dzieci, zaburzenia rozwoju mowy u dzieci
- ocena foniatryczna przed rehabilitacją logopedyczną zaburzeń mowy
- Konsultacja i rehabilitacja foniatryczna w zakresie:
- niewydolność podniebienno - gardłowa, rozszczepy podniebienia, zaburzenia
połykania
- Diagnostyka chorób krtani w bezpośrednim badaniu krtani - videolaryngoskopia /endoskopia/
- Refluks żołądkowo-przełykowy: ocena nasilenia zmian w krtani; leczenie


dr n. med. Jarosław BALCERZAK specjalista otolaryngolog chirurgia nosa i zatok przynosowych
- porady ambulatoryjne w pełnym zakresie otorynolaryngologii
- leczenie operacyjne chorób nosa i zatok przynosowych metodami tradycyjnymi
endoskopowymi i z wykorzystaniem nowoczesnej techniki podśluzówkowej
termoablacji tkanek (CELON)
- operacje nosa - czynnościowe (plastyka przegrody nosa) i estetyczne (korekta
zniekształceń nosa zewnętrznego)
- leczenie operacyjne chorób migdałków podniebiennych i migdałka gardłowego
- leczenie obturacyjnych bezdechów podczas snu - nowoczesne leczenie chrapania
metodą podśluzówkowej termoablacji tkanek podniebienia miękkiego (CELON),


CHRAPANIE
Chrapanie jest zjawiskiem spotykanym tak często, że większość z nas przechodzi nad tym problemem do porządku dziennego. Głośne chrapanie na ogół bardziej dokucza otoczeniu niż samej osobie chrapiącej. Zakłócanie wypoczynku nocnego jest jedną z trudniejszych do zaakceptowania przypadłości nawet w przypadkach, w których rzecz dotyczy najbliższych członków rodziny. Z drugiej strony niewielu chrapiących kojarzy rozmaite dolegliwości odczuwane podczas dnia z chrapaniem. Ponieważ każdy rodzaj chrapania związany jest z pewnym zaburzeniem czynności oddechowej osoby chrapiące mogą doświadczać porannych bólów głowy, stałego uczucia zmęczenia i senności w ciągu dnia a także trudności w skupieniu uwagi, które obniżają wydajności pracy. Dolegliwości te wywierają ogromny wpływ na szeroko pojętą jakość życia i sprawność codziennego funkcjonowania.
Kilka uwag na temat problemu chrapania i jego leczenia.
Nałogowe chrapanie to więcej niż zakłócenie ciszy nocnej. Ponad 45% osób dorosłych chrapie okresowo, a 25% regularnie. Epizody zatrzymania oddechu, które mogą wystąpić podczas chrapania nie są bez znaczenia i mogą być przyczyną:
· zwiększenia ryzyka wypadków, także komunikacyjnych,
· spadku libido,
· chorób serca i układu krążenia.
Anatomiczne przeszkody w obrębie nosa, podniebienia miękkiego i języczka, gardła oraz anomalie twarzoczaszki mogą w postaci izolowanej lub w różnych kombinacjach być przyczyną chrapania.
Nie istnieje metoda leczenia chrapania w 100% skuteczna, jednak aby je ograniczyć lub zupełnie wyeliminować można zastosować następujące działania:
· obniżenie wagi przy nadwadze,
· poprawa higieny snu (powstrzymanie się od spożywania alkoholu przed snem,
unikanie późnych i obfitych posiłków, rzucenie palenia),
· konwencjonalna operacja podniebienia miękkiego ew. z usunięciem migdałków w
znieczuleniu ogólnym,
· zmniejszenie/usztywnienie podniebienia miękkiego i języczka przy pomocy
lasera lub techniki bipolarnej (RFITT - Celon) w znieczuleniu
miejscowym,
· usztywnienie podniebienia miękkiego przez ostrzyknięcie środkiem
sklerotyzującym w znieczuleniu miejscowym,
· operacyjne usunięcie przeszkód upośledzających drożność nosa (polipy,
skrzywienie przegrody),
· operacyjne lub ortodontyczne leczenie anomalii szczękowo-twarzowych,
· zastosowanie urządzeń wspomagających oddychanie podczas snu (CPAP).
Wybór metody leczenia zależy od przyczyn, lokalizacji zmian i stopnia nasilenia dolegliwości. W przypadku chrapania istotne jest określenie czy jest to dolegliwość łagodna, spowodowana zwykle nadmierną wiotkością podniebienia miękkiego i / lub przerostem nasady języka czy też jest to jeden z objawów Zespołu Obturacyjnych Bezdechów Sennych. W celu ustalenia przyczyny chrapania po uprzedniej konsultacji laryngologa prawdopodobnie potrzebne będzie wykonanie przesiewowego badania nocnego w domu pacjenta. W leczeniu łagodnego chrapania i Zespołu Obturacyjnych Bezdechów Sennych o niewielkim nasileniu znajduje obecnie zastosowanie nowa metoda termoterapii bipolarnej (Celon). Jest to prosty, mało inwazyjny i bezkrwawy zabieg wykonywany ambulatoryjnie w znieczuleniu miejscowym. Dzięki użyciu bipolarnej elektrody uzyskuje się unikalny efekt termoablacji niskotemperaturowej (około 70 - 80° C) prądami wysokiej częstotliwości, o łatwym do zaprogramowania zakresie dzięki układowi sprzężenia zwrotnego.
Wskazaniami do użycia metody niskotemperaturowej termoablacji bipolarnej (CELON) w laryngologii są:
· nadmiernie wiotkie i wydłużone podniebienie miękkie,
· przerost migdałków podniebiennych,
· przerost nasady języka,
· przerost małżowin nosowych,
· nawrotowe polipy nosa.
W przypadku leczenia chrapania najczęściej wykonywanym zabiegiem jest termoterapia bipolarna (CELON) podniebienia miękkiego. Zabieg wykonuje się po uprzednim miejscowym znieczuleniu podniebienia wprowadzając w nie kilkakrotnie specjalną elektrodę i pozostawiając ją na kilka sekund. Cały zabieg trwa około 30 minut i po jego zakończeniu pacjent może o własnych siłach udać się do domu lub powrócić do pracy. Ból i uczucie dyskomfortu po zabiegu są bardzo niewielkie, trwają 2-3 dni i można je łatwo wyeliminować używając powszechnie dostępnych bez recepty leków przeciwbólowych. W ciągu pierwszych dni gojenia chrapanie może się przejściowo nieco nasilić. Proces gojenia jest zakończony po 6 tygodniach . Często po tym czasie potrzebne jest powtórzenie zabiegu dla uzyskania optymalnego efektu.

Dr n. med. Robert BARTOSZEWICZ
specjalista otolaryngolog
- konsultacje laryngologiczne dzieci i dorosłych;
- choroby uszu – leczenie zachowawcze oraz zabiegi miejscowe,
- kwalifikacja do operacji uszu, prowadzenie pacjentów po operacjach uszu
- leczenie chorób gardła, krtani, ślinianek, nosa i zatok przynosowych
- leczenie zaburzeń słuchu i zawrotów głowy
- zabiegi laryngologiczne w znieczuleniu miejscowym
- drenaże uszu
- wizyty domowe

Prof. dr hab. med. Sławomir MAJEWSKI
specjalista dermatolog – alergolog - wenerolog
- konsultacje dermatologiczne i alergologiczne dzieci i dorosłych
- konsultacje z zakresu wenerologii
- leczenie chorób skóry, w tym o podłożu alergicznym i immunologicznym oraz
nowotworowym
- zakażenia wirusami HPV (wirusy brodawczaka ludzkiego)
- trądzik zwykły i nietypowe odmiany trądzika (związane z zaburzeniami
hormonalnymi)
- trądzik różowaty
- atopowe zapalenie skóry
- alergie kontaktowe (na różne substancje chemiczne)
- pielęgnacja tzw. „skóry problemowej” (suchej, tłustej, naczynkowej, itp.)
- otyłość

Dr n. med. Krystyna GRELA
specjalista pediatra – endokrynolog dziecięcy
- konsultacje endokrynologiczne dzieci i młodzieży
- leczenie zaburzeń hormonalnych- zaburzenia wzrastania, dojrzewania,
miesiączkowania
- choroby tarczycy, nadnerczy i innych narządów hormonalnych

Dr Andrzej OPUCHLIK
specjalista neurolog
- konsultacje neurologiczne dorosłych i młodzieży
- choroby naczyniowe mózgu, udary
- choroby nerwowo – mięśniowe
- SLA, dystrofie, polineuropatie
- medycyna paliatywna
- przewlekła niewydolność oddechowa w chorobach neurologicznych

Info dla pacjenta

---

Niski wzrost – kiedy to choroba?
Krystyna Grela, dr n. med., pediatra, endokrynolog

Wysokość, jak wszystkie cechy ciała człowieka, uwarunkowana jest genetycznie. Oznacza to, że w momencie połączenia się komórki jajowej z plemnikiem „zadana” jest ostateczna wysokość dorosłego człowieka. Zadanie to u większości ludzi realizowane jest w całości (w 100%), jednak u części, na skutek różnych chorób w wieku dziecięcym, ostateczna wysokość jest mniejsza niż uwarunkowana genetycznie.
U stosunkowo niewielkiej części dzieci zaburzenia wzrastania i niedobór wzrostu są wynikiem różnych defektów genetycznych, czyli mają charakter zaburzeń wrodzonych, jak w zespole Downa, Turnera, Noonan, Willi-Pradera, dysplazjach kostnych i innych rzadszych chorobach. Spośród wymienionych zaburzeń wrodzonych tylko zespół Downa jest rozpoznawany u noworodka. Pozostałe zaburzenia w większości wypadków ujawniają się w kolejnych miesiącach i latach życia. Szczególną wrodzoną, ale nie uwarunkowaną genetycznie przyczyną niedoboru wzrostu dziecka jest płodowy zespół alkoholowy. Jest to następstwo spożywania alkoholu przez matkę w okresie ciąży. Niedoborowi wzrostu, widocznemu od pierwszych miesięcy życia towarzyszą inne zaburzenia (nadpobudliwość psychoruchowa, upośledzenie umysłowe, charakterystyczne rysy twarzy, wady kości, serca i inne). Jest to jedyna wrodzona przyczyna niedoboru wzrostu u dzieci, której można skutecznie zapobiegać.
Zdecydowana większość niskich dzieci to dzieci zdrowe, których rozwój przebiega według jednego z fizjologicznych wariantów niskiego wzrostu. Są wśród nich dzieci z niskim wzrostem rodzinnym (oboje rodzice niscy), z konstytucjonalnie wolnym przebiegiem wzrostu i rozwoju (dziecko jest biologicznie młodsze od rówieśników, wolniej dojrzewające kości powodują późniejsze zakończenie wzrastania, później, niż u rówieśników występuje dojrzewanie płciowe) oraz pozostałe niskie dzieci, u których wykluczy się przewlekłe choroby. Spośród przewlekłych chorób najczęściej upośledzają wzrastanie choroby układu pokarmowego (zaburzenia wchłaniania, trawienia, nieswoiste zapalenia jelit), moczowego (przewlekła niewydolność nerek), oddechowego (istotne zmniejszenie powierzchni oddechowej płuc), krążenia (sinicze wady serca), niedokrwistości. U stosunkowo niedużej części dzieci wolne tempo wzrastania jest wynikiem zaburzeń hormonalnych, głównie niedoboru hormonu wzrostu i hormonów tarczycy.
Najważniejszym zadaniem diagnostycznym u dzieci z niskim wzrostem jest rozstrzygnięcie, czy jest on wariantem prawidłowego rozwoju, czy też wynikiem choroby. Służy temu przede wszystkim skrupulatna ocena rocznych przyrostów wysokości dziecka. Śledzenie tempa wzrastania ułatwiają siatki centylowe wysokości ciała dzieci. Są one dostępne również dla rodziców jako składnik książeczki zdrowia dziecka. Strefy między 3. a 25., 25. a 75., 75 a 97. centylem wyznaczają odpowiednio niski, średni i wysoki wzrost. Prawidłowa krzywa wzrastania przebiega w kolejnych latach w jednym lub w dwóch sąsiednich kanałach centylowych. Odstępstwa od takiego przebiegu są alarmującym sygnałem i powinny być powodem niezwłocznego zgłoszenia się z dzieckiem do lekarza. Opóźnienie specjalistycznej oceny o każdy rok zwiększa niedobór wysokości i zmniejsza szanse na jego wyrównanie w przypadkach poddających się leczeniu.
Leczenie zaburzeń wzrastania jest różne w zależności od ustalonej przyczyny. W przypadku chorób przewlekłych poprawę szybkości wzrastania powoduje leczenie choroby podstawowej, np. stosowanie diety eliminacyjnej, leczenie niedokrwistości itp. Stwierdzenie niedoboru hormonu wzrostu lub hormonów tarczycy jest wskazaniem do uzupełniania tych niedoborów, czyli systematycznego podawania preparatów hormonu wzrostu lub hormonu tarczycy przez cały okres wzrastania dziecka. Wskazaniem do stosowania hormonu wzrostu jest również przewlekła niewydolność nerek, zespół Turnera i Willi-Pradera. Podawanie preparatów hormonu wzrostu u dzieci z fizjologicznymi wariantami niskiego wzrostu jest nieskuteczne.

---

Informacja dla Pacjenta – IMMUNOTERAPIA SWOISTA (SIT) - odczulanie


Jest to metoda leczenia polegająca na podawaniu w iniekcjach (zastrzyki podskórne) szczepionki zawierającej alergen /lub alergeny/, na które dana osoba jest uczulona (czyli wywołujących u niej objawy chorobowe). Skuteczność tej metoda, z zastosowaniem nowoczesnych szczepionek, została potwierdzona w wielu badaniach klinicznych.
Dawki szczepionki są początkowo małe, stopniowo zwiększane (leczenie początkowe, szczepienia co 7 – max 14 dni), aż do uzyskania dawki maksymalnej (często indywidualnej dla danego Pacjenta), powtarzanej w kolejnych iniekcjach (leczenie podtrzymujące, szczepienia co 4 – max 6 tygodni).
Podstawowym celem leczenia jest zapobieganie dalszemu rozwojowi choroby alergicznej oraz uzyskanie tolerancji na alergen, tak aby w przyszłości nie wywoływał objawów chorobowych lub (co uzyskuje się znacznie częściej - przynajmniej objawy były wyraźnie mniejsze). W wyniku zastosowania immunoterapii uzyskuje się również, u większości pacjentów, zmniejszenie zapotrzebowania na leki przeciwalergiczne. Udowodniono, że u dzieci odczulanie może hamować dalszy rozwój choroby (wystąpienie astmy). U większości pacjentów efekty leczenia utrzymują się przez wiele lat po zakończeniu szczepień.
Wskazania do zastosowania immunoterapii swoistej powinien ustalać specjalista alergolog. Stosuje się ją przede wszystkim w alergicznym nieżycie nosa, u części pacjentów chorujących na astmę oskrzelową, w wybranych przypadkach atopowego zapalenia skóry oraz w alergii na jady owadów żądlących (z ciężkimi objawami ogólnymi). Immunoterapię zaleca się, jeżeli unikanie alergenu jest niemożliwe, a skuteczność leczenia farmakologicznego jest ograniczona.
Aby zastosować odczulanie, konieczne jest określenie alergenu wywołującego objawy chorobowe oraz potwierdzenie mechanizmu tzw. IgE-zależnego (za pomocą przede wszystkim punktowych testów skórnych, lub oznaczenia swoistych IgE w surowicy). Konieczna jest zgodność wyników badań z dolegliwościami pacjenta (odczulamy tylko na te alergeny, na które pacjent prezentuje objawy).
Bardzo ważna jest współpraca pacjenta, zarówno przy określaniu alergenów wywołujących objawy chorobowe jak i w trakcie kilkuletniego leczenia.
Dla większości pacjentów optymalny czas stosowania immunoterapii powinien wynosić co najmniej 5 lat.
Szczepienia mogą odbywać się wyłącznie w gabinetach alergologicznych, pod nadzorem lekarza.
Regularne zgłaszanie się na kolejne wizyty, w wyznaczonych terminach, poprawia skutecznośći bezpieczeństwo leczenia. Po każdym szczepieniu obowiązuje co najmniej 30-minutowa obserwacja – trzeba wówczas zgłaszać każde pogorszenie samopoczucia, każdą niepokojącą dolegliwość.
W ciągu 24 godzin po szczepieniu należy unikać intensywnego wysiłku, przebywania na słońcu, gorących kąpieli, solarium, alkoholu. Przy kolejnych wizytach konieczne jest informowanie lekarza/pielęgniarki nie tylko o objawach, które wystąpiły po szczepieniu, ale także o nowych dolegliwościach, czy przyjmowanych lekach. Niektóre z nich są przeciwwskazane podczas odczulania.
Immunoterapia swoista jest bezpieczną metodą leczenia. W miejscu szczepienia mogą występować zmiany - świąd, zaczerwienienie, obrzęk. Czasami, u niektórych pacjentów, zdarzają się większe reakcje miejscowe, utrzymujące się 1-2 dni. Reakcje miejscowe nie są niebezpieczne, natomiast reakcje uogólnione tj. objawy ze strony dróg oddechowych (np. duszność), pokrzywka, spadek ciśnienia, itp. wymagają wnikliwej oceny lekarza. Bardzo rzadko dochodzi do ciężkich reakcji uogólnionych zagrażających życiu chorego, wymagających właściwego, szybkiego leczenia. Niebezpieczne powikłania - jeżeli wystąpią – mają miejsce głównie bezpośrednio po szczepieniu, dlatego konieczna jest 30-minutowa obserwacja, w trakcie której należy zgłaszać wszystkie niepokojące objawy. Dobra współpraca pacjenta jest bardzo ważnym elementem decydującym o bezpieczeństwie leczenia. Każda zmiana schematu leczenia wymaga konsultacji alergologa.

---

dr n. med. Jarosław BALCERZAK
specjalista otorynolaryngolog chirurg głowy i szyi
Adiunkt w Katedrze i Klinice Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, Ordynator Oddziału Rynologicznego

- porady ambulatoryjne w pełnym zakresie otorynolaryngologii, chirurgii głowy i szyi

- chirurgia nosa i zatok przynosowych - leczenie operacyjne chorób nosa i zatok przynosowych (plastyka małżowin nosowych, usuwanie polipów i torbieli) metodami tradycyjnymi, z wykorzystaniem nowoczesnej techniki podśluzówkowej radiotermoablacji tkanek (CELON) oraz metodami
endoskopowymi(FESS)

- operacje nosa - czynnościowe (plastyka przegrody nosa) i estetyczne (korekta zniekształceń nosa zewnętrznego)

- leczenie operacyjne chorób migdałków podniebiennych i migdałka gardłowego

- leczenie operacyjne obturacyjnych bezdechów podczas snu

- nowoczesne leczenie chrapania metodą podśluzówkowej radiotermoablacji (CELON)

CHRAPANIE

Chrapanie jest zjawiskiem spotykanym tak często, że większość z nas przechodzi nad tym problemem do porządku dziennego. Głośne chrapanie na ogół bardziej dokucza otoczeniu niż samej osobie chrapiącej. Zakłócanie wypoczynku nocnego jest jedną z trudniejszych do zaakceptowania przypadłości nawet w przypadkach, w których rzecz dotyczy najbliższych członków rodziny. Z drugiej strony niewielu chrapiących kojarzy rozmaite dolegliwości odczuwane podczas dnia z chrapaniem. Każdy rodzaj chrapania związany jest z pewnym zaburzeniem czynności oddechowej. Osoby chrapiące mogą doświadczać porannych bólów głowy, stałego uczucia zmęczenia i senności w ciągu dnia, a także trudności w skupieniu uwagi, które obniżają wydajności pracy. Dolegliwości te wywierają ogromny wpływ na szeroko pojętą jakość życia i sprawność codziennego funkcjonowania.

Kilka uwag na temat problemu chrapania i jego leczenia.

Nawykowe chrapanie to więcej niż zakłócenie ciszy nocnej. Ponad 45% osób dorosłych chrapie okresowo, a 25% regularnie. Epizody zatrzymania oddechu, które mogą wystąpić podczas chrapania nie są obojętne i mogą być przyczyną między innymi:

- przyspieszonego rozwoju chorób serca i układu krążenia
- spadku libido
- zwiększonego ryzyka wypadków (np. komunikacyjnych)


Anatomiczne przeszkody w obrębie nosa, podniebienia miękkiego i języczka, gardła, a także anomalie budowy twarzoczaszki mogą, w postaci izolowanej lub w różnych kombinacjach, być przyczyną chrapania.
Sam chrapiący może wydatnie przyczynić się do ograniczenia, a w niektórych przypadkach nawet do eliminacji swoich problemów podejmując następujące działania:

- obniżenie wagi ciała przy nadwadze
- powstrzymanie się od spożywania alkoholu przed snem
- unikanie późnych i obfitych posiłków
- rzucenie palenia
- odstawienie leków o działaniu uspakajającym i nasennym

W wielu przypadkach konieczna jest jednak interwencja chirurgiczna:
- zabiegi modulujące i usztywniające tkanki podniebienia miękkiego do których należy radiotermoablacja aparatem CELON
- plastyka podniebienia miękkiego i gardła z usunięciem migdałków podniebiennych
- operacje przywracające prawidłową drożność nosa
- plastyka przegrody nosa i małżowin nosowych,
- operacyjna korekta zniekształceń wnętrza jamy nosowej i nosa zewnętrznego,
- usuwanie polipów i torbieli nosa i zatok przynosowych,
- operacyjne leczenie przewlekłych zapaleń zatok przynosowych
- operacyjne lub ortodontyczne leczenie anomalii szczękowo-twarzowych


Wybór metody leczenia zależy od przyczyn, lokalizacji zmian i stopnia nasilenia dolegliwości. Podstawową kwestią jest jednak udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy u danego pacjenta chrapanie związane jest z nasilonymi zaburzeniami oddychania podczas snu. W takich przypadkach może być ono jednym z objawów Zespołu Obturacyjnych Bezdechów podczas Snu (OBPS).
W wątpliwych przypadkach, po uprzedniej konsultacji laryngologa, wskazane jest wykonanie przesiewowego badania nocnego w domu pacjenta. Jeżeli wynik tego badania wskazuje na możliwość występowania zaburzeń czynności oddechowej podczas snu, w warunkach szpitalnych wykonywane jest całonocne badanie – polisomnografia. Jego wynik ma znaczenie rozstrzygające dla rozpoznania Obturacyjnego Bezdechu podczas Snu (OBPS). Istotą tej choroby jest występowanie wielokrotnie powtarzających się w czasie snu przerw w oddychaniu, wywołanych chwilową niedrożnością dróg oddechowych. Mechanizm samego zjawiska obturacji jest bardzo złożony i niejednolity w populacji osób chorych . Najczęściej dochodzi do niej w obrębie gardła środkowego w skutek zapadania się jego ścian. Zjawisku temu sprzyja:

- działanie na ściany gardła ujemnego ciśnienia panującego w drogach oddechowych podczas każdego wdechu – ciśnienie to jest tym niższe im bardziej przewężone są górne drogi oddechowe
- typowe dla okresu snu rozluźnienie mięśniówki, której odpowiednie napięcie jest głównym czynnikiem zabezpieczającym drożność gardła środkowego, wobec braku podparcia szkieletowego w tym odcinku dróg oddechowych

Powtarzające się wielokrotnie w czasie snu bezdechy doprowadzają z jednej strony do różnie nasilonego niedotlenienia, z drugiej zaś do naruszenia prawidłowej struktury snu z zaburzeniem czasu trwania i wzajemnych proporcji jego poszczególnych faz. Niedotlenienie upośledza pracę serca, mózgu i innych narządów, a zaburzenie faz snu sprawia, że jest on niepełnowartościowy. Zjawiska te kształtują charakterystyczny obraz kliniczny choroby na który składają się:

- niespokojny, przerywany licznymi wybudzeniami sen
- głośne chrapanie przerywane okresami ciszy
- uczucie stałego zmęczenia i chorobliwej senności prowadzącej do mimowolnego zasypiania w ciągu dnia
- poranne bóle głowy
- częste oddawanie moczu w godzinach nocnych, zlewne poty nocne
- zaburzenia popędu seksualnego
- uczucie wysychania błony śluzowej gardła i jamy ustnej, bóle gardła
- trudności w skupieniu uwagi, zaburzenia pamięci i wydłużenie czasu reakcji
- zaburzenia stanu emocjonalnego, podwyższone napięcie nerwowe, depresja
OBPS w sposób istotny podwyższa także ryzyko wystąpienia:
- Nadciśnienia tętniczego
- Choroby niedokrwiennej serca
- Nadciśnienia płucnego
- Zaburzeń rytmu serca
- Udaru mózgu

Leczenie OBPS oparte jest na dwóch zasadniczych rodzajach terapii: zachowawczej oraz chirurgicznej. Każdy przypadek wymaga indywidualnego podejścia i wyboru optymalnego postępowania dopasowanego do stanu ogólnego pacjenta. W chwili obecnej najbardziej rozpowszechnioną i skuteczną metodą leczenia zachowawczego jest zastosowanie aparatury podającej do dróg oddechowych śpiącego pacjenta strumień powietrza o ciśnieniu podniesionym w stosunku do atmosferycznego o 5-12 cmH2O (nCPAP – {ang.} nasal continous positive airway pressure). Pomimo wysokiej skuteczności metoda ta, jest źle tolerowana przez wielu pacjentów, ponieważ zmusza do stałego stosowania uciążliwej aparatury o charakterze protezy wspomagającej tak podstawową czynność życiową jak oddychanie. Stosowanie nCPAP ma ponadto charakter leczenia czysto objawowego.
Do leczenia chirurgicznego kwalifikowani są chorzy, u których stwierdzono obecność odmienności budowy anatomicznej lub stanów patologicznych uznanych za kluczowe dla patomechanizmu obturacji dróg oddechowych. Poniżej wymieniono rodzaje zabiegów wykonywanych u pacjentów z OBPS porządkując je od najczęściej do najrzadziej wykonywanych:

- Plastyka podniebienia miękkiego, języczka i gardła (uvulopalatofaryngoplastyka)
- Zabiegi poprawiające drożność nosa (septoplastyka, septorinoplastyka, konchoplastyka, polipektomia, Chirurgia Endoskopowa Zatok Przynosowych)
- Tonsilektomia i/lub adenotomia
- Zabiegi zmniejszające masę języka (klinowa resekcja, częściowe przecięcie nerwu podjęzykowego
- Zabiegi zmieniające wzajemne położenie poszczególnych elementów twarzoczaszki, na których znajdują się przyczepy mięśni czynnie podtrzymujących drożność dróg oddechowych (Chirurgia szczękowo-twarzowa).
- Tracheostomia

Wyniki leczenia operacyjnego w poszczególnych grupach zabiegów różnią się w sposób bardzo znaczny i są ściśle uzależnione od właściwego doboru pacjentów. W przypadkach niepowodzeń leczenie kontynuuje się stosując nCPAP.
Pacjentom z OBPS zaleca się także: redukcję masy ciała, unikanie alkoholu, nikotyny i leków uspokajająco-nasennych oraz wymuszanie ułożenia ciała „na boku” podczas snu. Takie postępowanie w sposób istotny przyczynia się do redukcji ilości bezdechów.
Opieka nad chorymi z zespołami zaburzeń oddychania podczas snu wymaga współpracy specjalistów reprezentujących różne dziedziny medyczne, w ośrodkach klinicznych dysponujących odpowiednim zapleczem diagnostycznym i leczniczym.

Metoda podśluzówkowej radiotermoablacji (CELON) w leczeniu chrapania i OBPS

W leczeniu chrapania oraz wybranych przypadkach Obturacyjnego Bezdechu podczas Snu o niewielkim nasileniu znajduje obecnie zastosowanie nowoczesna metoda radiotermoablacji (Celon). Jest to prosty, mało inwazyjny i bezkrwawy zabieg wykonywany ambulatoryjnie w znieczuleniu miejscowym. Dzięki użyciu bipolarnej elektrody uzyskuje się unikalny efekt termoablacji niskotemperaturowej (około 70 - 80° C) prądami wysokiej częstotliwości, o łatwym do zaprogramowania zakresie działania, przy zastosowaniu inteligentnego układu sprzężenia zwrotnego.
Wskazaniami do użycia metody niskotemperaturowej radiotermoablacji (CELON) w laryngologii są:

- nadmiernie wiotkie i wydłużone podniebienie miękkie,
- przerost migdałków podniebiennych,
- przerost nasady języka,
- przerost małżowin nosowych,
- nawrotowe polipy nosa.

W przypadku leczenia chrapania najczęściej wykonywanym zabiegiem jest radiotermoablacja podniebienia miękkiego. Zabieg wykonuje się, po uprzednim miejscowym znieczuleniu podniebienia, wprowadzając w nie kilkakrotnie specjalną elektrodę i pozostawiając ją na kilka sekund. Cały zabieg trwa około 30 minut i po jego zakończeniu pacjent może o własnych siłach udać się do domu lub powrócić do pracy.
Ból i uczucie dyskomfortu po zabiegu są bardzo niewielkie, trwają kilka dni, i można je łatwo wyeliminować używając powszechnie dostępnych bez recepty leków przeciwbólowych. W ciągu pierwszych dni gojenia chrapanie może się przejściowo nieco nasilić. Proces gojenia jest zakończony po 6 tygodniach .
W niektórych przypadkach po tym czasie potrzebne jest powtórzenie zabiegu dla uzyskania optymalnego efektu.

---

Dr n. med.Magdalena Arcimowicz
Mokotowskie Centrum Medyczne
Warszawa, ul. Wiktorska 67 lok. 2

Autor: specjalista otolaryngolog – alergolog
Pracownik Katedry i Kliniki Otolaryngologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego
oraz Zakładu Alergologii i Immunologii klinicznej SP CSK WUM

ALERGICZNY NIEŻYT NOSA

Nieżyt nosa (RHINITIS), jest to stan zapalny błony śluzowej nosa, objawiający się jednym lub kilkoma z następujących objawów: uczuciem niedrożności nosa, katarem (wydzieliną), świądem, kichaniem. W przypadku alergicznego nieżytu nosa zespół objawów klinicznych wywoływany jest przez zależną od przeciwciał klasy IgE reakcję zapalną nosa na alergen.
W pierwszych minutach reakcji alergicznej, po kontakcie z występującymi w powietrzu pyłkami roślin, składnikami kurzu domowego, czy czynnikami pochodzenia zwierzęcego (sierści, naskórki), pojawiają się takie objawy jak świąd, kichanie, surowicza wydzielina nosowa. Może wystąpić także ostre zapalenie spojówek, pokrzywka, czy alergiczny obrzęk Quinkego. W głównej mierze zależą one od uwalnianej wówczas w dużych ilościach w naszym organizmie histaminy. W związku z tym, z reguły można je dobrze kontrolować przez zastosowanie leków blokujących receptor H1 (np. cetyryzyna, loratadyna, feksofenadyna, lewocetyryzyna, desloratadyna).
Następnie stopniowo, w ciągu kilku godzin rozwija się się późna faza reakcji alergicznej, w której podstawową rolę odgrywa komórka kwasochłonna, czyli eozynofil. Wówczas pacjent zaczyna jako podstawową dolegliwość zgłaszać nasilone uczucie blokady nosa, związane z pojawiającym się obrzękiem błony śluzowej nosa.
Tradycyjnie alergiczne nieżyty nosa, dzielimy na sezonowe i całoroczne. Do sezonowych należy pyłkowica, czyli nieżyt nosa związany z uczuleniem na pyłki kwitnących roślin: drzew, traw, czy chwastów. Objawy całoroczne pojawiają się w przypadku uczulenia na roztocze, pleśnie, czy sierści zwierząt.
Alergiczne nieżyty nosa możemy też podzielić ze względu na stopień ciężkości przebiegu schorzenia, czy nasilenie dolegliwości. Wyróżniamy nieżyty nosa:

1. Łagodne - objawy nie mają wpływu na codzienne czynności i sen chorego.
2. Umiarkowane - objawy zaburzają sen i codzienne czynności chorego, chory pragnie się leczyć.
3. Ciężkie - chory nie jest w stanie normalnie funkcjonować i spać bez leków.
4. Sporadyczne - objawy występują mniej niż 14 dni w sezonowym nieżycie nosa i do miesiąca w całorocznym nieżycie nosa
5. Długotrwałe - w sezonowym nie nieżycie nosa chory ma objawy ponad dwa miesiące
6. Częste - objawy występują minimum dwa dni w tygodniu co najmniej przez 3 miesiące w roku.

Rozpoznanie alergicznego nieżytu nosa opiera się na zgodności między charakterystycznym wywiadem, symptomatologią i dodatnimi testami skórnymi. Negatywny wynik przemawia za niealergicznymi postaciami nieżytów nosa. Istnieje jednak około 20% grupa pacjentów, u których wywiad wskazuje na chorobę uczuleniową, a wynik testów naskórkowych jest ujemny. Diagnostyka musi wówczas być uzupełniona o oznaczenie swoistych przeciwciał IgE w surowicy krwi lub donosową próbę prowokacyjną.

We wszystkich przypadkach alergicznego nieżytu nosa pacjent powinien dążyć do ograniczenia kontaktu z uczulającym alergenem. Pozostałe metody stosuje się w zróżnicowany sposób, zwracając szczególna uwagę na działania niepożądane. Kryterium drugim w doborze leków jest ich skuteczność, która jest indywidualnie zróżnicowana u poszczególnych chorych.
U dorosłych: Zalecane są tylko sprawdzone metody leczenia. Generalną zasadą jest rozpoczynanie leczenia od leków przeciwhistaminowych w sezonowych lub niezbyt nasilonych objawach całorocznego nieżytu alergicznego nosa. W każdej postaci uporczywych objawów wskazane jest stosowanie glikokortykosteroidów donosowych, co ma szczególne znaczenie w objawach całorocznych. W przypadkach szczególnie trudnych do opanowania zalecane są krótko podawane glikokortykosteroidy ogólne. W szczególnych postaciach nieżytów nosa z dominującymi objawami surowiczego kataru zaleca się włączenie bromku ipratropium. Skrajne przypadki blokady przewodów nosowych, nie ustępujące po leczeniu zachowawczym są wskazaniem do konchoplastyki. Kromony mają małe zastosowanie w terapii nieżytów nosa. Leczeniem uzupełniającym są preparaty dospojówkowe, które są zalecane szczególnie w sezonowym nieżycie nosa. Lekami z wyboru są kromony lub okresowo preparaty przeciwhistaminowe. Nie zalecane są glikokortykosteroidy z powodu znacznej groźby zaćmy. Zawsze należy rozważyć immunoterapię swoistą, jako metodę leczenia przyczynowego i nie zapominać o dążeniu do redukcji stężenia alergenu w otoczeniu chorego.
U dzieci: Naczelną zasadą jest terapia bezpieczna. Należy dążyć do maksymalnego ograniczenia ekspozycji na uczulające alergeny.
Pomimo umiarkowanej skuteczności w tej grupie wiekowej nadal zalecane są kromony podawane donosowo. Przy braku ich skuteczności zaleca się preparaty antyhistaminowe. W niektórych postaciach stosowanie ich może być bardzo długotrwałe. Glikokortykosteroidy miejscowe mogą zostać podane przy braku skuteczności powyższego postępowania. Należy dążyć do jak najkrótszego podawania tych preparatów. Swoista immunoterapia jest szczególnie zalecana u dzieci z uwagi na dobre efekty.

Obecnie z epidemiologicznego punktu widzenia, alergiczny nieżyt nosa - sezonowy i całoroczny, staje się jednym z najczęściej występujących zapaleń błony śluzowej nosa. Ocenia się, że w zależności od badanej populacji, choruje na niego od 10 – 40% badanych. Z każdym rokiem odsetek ten zwiększa się, a alergia staje się chorobą cywilizacyjną.